Bài báo khoa học Truy cập mở Tập 15, Số 4, tr. 128-139

Rủi ro trong các dự án đường sắt tốc độ cao: Tổng quan hệ thống và hàm ý cho Việt Nam

Nguyễn Minh Đức

  • Nguyễn Minh Đức Tác giả liên hệ
Ngày xuất bản
15/7/2026
DOI
https://doi.org/10.55228/JTST150410

Tóm tắt

Các dự án đường sắt tốc độ cao (HSR) ngày càng đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy kết nối vùng và phát triển kinh tế. Tuy nhiên, do là các siêu dự án có quy mô lớn, thời gian dài và độ phức tạp cao, HSR phải đối mặt với nhiều rủi ro về kỹ thuật, tài chính, quản lý và thể chế. Nghiên cứu này thực hiện tổng quan hệ thống theo hướng dẫn PRISMA, sử dụng dữ liệu từ Scopus và Web of Science, kết hợp phân tích nội dung. Kết quả xác định 36 yếu tố rủi ro chính, được phân thành các nhóm: tài chính, kỹ thuật, thi công, môi trường, kinh tế, xã hội, chính sách và quản lý. Đồng thời, sự khác biệt rõ rệt giữa các quốc gia phát triển và đang phát triển được ghi nhận, trong đó các nước đang phát triển chịu tác động lớn hơn từ các yếu tố thể chế, tài chính và xã hội. Từ đó, nghiên cứu đề xuất các hàm ý nhằm nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro cho các dự án HSR tại Việt Nam.

Từ khóa

  • Đường sắt tốc độ cao
  • Quản lý rủi ro
  • Tổng quan hệ thống
  • Siêu dự án
  • Hạ tầng giao thông

Tài liệu tham khảo

[1] I. Watson, “High-Speed Railway,” Encyclopedia, vol. 1, no. 3, pp. 665–688, 2021, doi: 10.3390/encyclopedia1030053.

[2] PMI, A guide to the project management body of knowledge, 7th ed. Newtown Square, Pennsylvania: Project Management Institute, Inc., 2021.

[3] Y. Xue, P. Xiang, F. Jia, and Z. Liu, “Risk Assessment of High-Speed Rail Projects: A Risk Coupling Model Based on System Dynamics,” International Journal of Environmental Research and Public Health, vol. 17, no. 15, p. 5307, 2020, doi: 10.3390/ijerph17155307.

[4] N. T. T. Dung, N. H. Dung, and D. T. Hai, “Research on Public-Private Partnership (PPP) Investment under Build - Operate - Transfer (BOT) and Build-Lease-Transfer (BLT) Contract Types in the High-Speed North-South Rail Project (HSR), the Hanoi - Vinh Line,” The Open Transportation Journal, vol. 18 (1), 2024, doi: 10.2174/0126671212309843240516104603.

[5] A. Saravana, T. Keane, T. Thorpe, M. Chaaya, F. Tahmasebinia, and S. M. E. Sepasgozar, “Identifying Early-Stage Risks to High-Speed Rail: A Case Study of the Sydney–Newcastle Corridor, Australia,” Applied Sciences, vol. 15, no. 11, p. 6077, 2025, doi: 10.3390/app15116077.

[6] M. A. Nikjow, L. Liang, X. Qi, S. Sepasgozar, and N. Chileshe, “Triggers of Delays in International Projects Using Engineering Procurement and Construction Delivery Methods in the Belt and Road Initiative: Case Study of a High-Speed Railway Projects,” Sustainability, vol. 13, 2021, doi: 10.3390/su13179503.

[7] T. Junhu and W. Yajie, “Risk management methods of high-speed railway construction,” 2013 6th International Conference on Information Management, Innovation Management and Industrial Engineering, pp. 237–239, 2013, doi: 10.1109/ICIII

.2013.6703128.

[8] X. Xia, C. Wang, C. Lu, T. Zhu, Z. Zhao, and Y. Zhao, “High-speed railway and corporate risk-taking: Channels and evidence from China,” The North American Journal of Economics and Finance, vol. 74, p. 102220, 2024, doi: https://doi.org/10.1016

/j.najef.2024.102220.

[9] F. Bruzzone, M. Gasparetto, F. Cavallaro, L. Bouzouina, M. Khachatryan, and S. Nocera, “Construction Costs of High-Speed Railways: A Comparison of France and Italy,” Socioeconomic Impacts of High-Speed Rail Systems, pp. 421–435, 2025.

[10] Y. Xue and P. Xiang, “The Social Risk of High-Speed Rail Projects in China: A Bayesian Network Analysis,” Sustainability, vol. 12, p. 2087, 2020, doi: 10.3390/su12052087.

[11] M. Utsunomiya and K. Hodota, “Financial lessons from Asian experience in constructing and operating high speed train networks,” Transportation, vol. 38, pp. 753–764, 2011, doi: 10.1007/s11116-011-9348-7.

[12] S. Sun et al., “A comprehensive risk assessment of Chinese high-speed railways affected by multiple meteorological hazards,” Weather and Climate Extremes, vol. 38, p. 100519, 2022, doi: https://doi.org/10.1016/j.wace.2022.100519.

[13] J. Cohen and C. Kamga, “Financing high speed rail in the United States and France: The evolution of public-private partnerships,” Research in Transportation Business & Management, vol. 6, pp. 62–70, 2013, doi: https://doi.org/10.1016/j.rtbm.2012.11.013.

[14] T. Limon and Y. Crozet, “Risk analysis and high speed rail projects in France: introducing economic slowdown into appraisal methodologies,” Transportation Research Procedia, vol. 25, pp. 2828–2846, 2017, doi: 10.1016/j.trpro.2017.05.257.

[15] L. Cheng, Y. Wang, and Y. Peng, “Research on risk assessment of high-speed railway operation based on network ANP,” Smart and Resilient Transport, vol. ahead-of-print, 2021, doi: 10.1108/SRT-10-2020-0024.

[16] S. D. Suh, “Risk management in a large-scale new railway transport system project: Evaluation of Korean high speed railway experience,” IATSS Research, vol. 24, no. 2, pp. 53–63, 2000, doi: https://doi.org/10.1016/S0386-1112(14)60029-7.

[17] S. Ploywarin, Y. Song, and D. Sun, “Research on Factors Affecting Public Risk Perception of Thai High-Speed Railway Projects Based on “Belt and Road Initiative”,” Sustainability, vol. 10, no. 6, p. 1978, 2018, doi: 10.3390/su10061978.

[18] V. Grubisic, E. Zagheni, Y. Asaff, and A. Dias, “A framework for categorizing risks in High Speed Train (HST) projects: the example of the first HST in Brazil,” Transport Problems, vol. 10, pp. 37–46, 2017, doi: 10.21307/tp-2015-060.

[19] S. L. Binti Sa’adin, S. Kaewunruen, and D. Jaroszweski, “Risks of Climate Change with Respect to the Singapore-Malaysia High Speed Rail System,” Climate, vol. 4, no. 4, p. 65, 2016, doi: 10.3390/cli4040065.

[20] F. Marincioni and F. Appiotti, “The Lyon-Turin High-Speed Rail: The Public Debate and Perception of Environmental Risk in Susa Valley, Italy,” Environmental management, vol. 43, pp. 863–75, 2009, doi: 10.1007/s00267-009-9271-2.

[21] I. Hoummirat and T. Blayac, “High-speed railway in developing countries: mind the gap -lessons from Morocco,” Applied Economics, vol. 57, no. 41, pp. 6448–6464, 2025, doi: 10.1080/00036846.2024.2385748.

[22] H. Zhang, X. Ma, L. Jia, G. Xing, T. Zhang, and S. Li, “A comprehensive risk assessment model for wind hazards on railway safety: a case study of China’s high-speed rail,” Natural Hazards, vol. 122, 2026, doi: 10.1007/s11069-026-08021-z.

[23] N. Bugalia, Y. Maemura, and K. Ozawa, “Demand risk management of private High-Speed Rail operators: A review of experiences in Japan and Taiwan,” Transport Policy, vol. 113, 2019, doi: 10.1016/j.tranpol.2019.12.004.

[24] Q. Hu, X. Guan, and X. Wu, “Risk diagnosis model for high-speed rail safety operation in big-data environment,” Journal of Traffic and Transportation Engineering (English Edition), vol. 12, no. 1, pp. 12–22, 2025, doi: https://doi.org/10.1016/j.jtte

.2023.03.003.

[25] U. Aydin and A. Uste, “A review of Turkey’s high-speed rail experience,” Acta Technica Jaurinensis, vol. 14, pp. 281–299, 2021, doi: 10.14513/actatechjaur.00608.

[26] I. P. Salim, M. R. A. Simanjuntak, and F. J. Oei, “Model of cost management for the Jakarta–Bandung high-speed railway project,” Proceedings of the Institution of Civil Engineers - Management, Procurement and Law, vol. 178, no. 4, pp. 199–220, 2025, doi: 10.1680/jmapl.24.00017.

Bài báo khác trong số này