Đối chiếu kế hoạch đường sắt đô thị Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2035 với các hệ thống metro thế giới bằng hồi quy phân vị: tốc độ, suất đầu tư và cơ cấu vốn

[1] “Metro số 1 TP.HCM khép lại năm 2025 với hơn 20,5 triệu lượt hành khách,” Báo Xây dựng, 01/01/2026. [Trực tuyến]. Có tại: https://baoxaydung.vn/metro-so-1-tphcm-khep-lai-nam-2025-voi-hon-205-trieu-luot-hanh-khach-192260101153604393.htm.

[2] “TP HCM sẽ làm 355 km metro trong 10 năm tới,” VnExpress, 10/12/2024. [Trực tuyến]. Có tại: https://vnexpress.net/tp-hcm-se-lam-355-km-metro-trong-10-nam-toi-4826213.html.

[3] “Sau metro Bến Thành – Suối Tiên, điểm tên 7 tuyến metro sẽ được TP.HCM ưu tiên đầu tư: dài 355 km, tổng vốn đầu tư khoảng 40,2 tỷ USD,” CafeBiz, 04/01/2025. [Trực tuyến]. Có tại: https://cafebiz.vn/sau-metro-ben-thanh-suoi-tien-diem-ten-7-tuyen-metro-se-duoc-tphcm-uu-tien-dau-tu-dai-355-km-tong-von-dau-tu-khoang-402-ty-usd-176250104125903951.chn.

[4] Quốc hội, “Nghị quyết số 188/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh,” Quốc hội khóa XV thông qua ngày 19/02/2025 tại Kỳ họp bất thường lần thứ 9, kèm Phụ lục danh mục dự án, 2025.

[5] “Mạng lưới metro TP.HCM mới sau hợp nhất với Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu gần 1.000 km,” Tuổi Trẻ, 20/6/2025. [Trực tuyến]. Có tại: https://tuoitre.vn/mang-luoi-metro-tp-hcm-moi-sau-hop-nhat-voi-binh-duong-ba-ria-vung-tau-gan-1-000km-20250620091814948.htm.

[6] “TP.HCM kiến nghị Trung ương cân đối bổ sung khoảng 220.000 tỷ đồng làm metro,” CafeF, 03/3/2026. [Trực tuyến]. Có tại: https://cafef.vn/tphcm-kien-nghi-trung-uong-can-doi-bo-sung-khoang-220000-ty-dong-lam-metro-18826030316331087.chn.

[7] Bộ Chính trị, “Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thành phố Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới,” Hà Nội, 2026 (toàn văn 12 trang; chỉ tiêu đường sắt đô thị tại Mục II.3).

[8] “TP.HCM nâng mục tiêu metro lên 255 km vào năm 2030, vượt yêu cầu của Bộ Chính trị,” Tuổi Trẻ, 30/7/2026. [Trực tuyến]. Có tại: https://tuoitre.vn/tphcm-nang-muc-tieu-metro-len-255km-vao-nam-2030-vuot-yeu-cau-cua-bo-chinh-tri-100260730144843859.htm.

[9] “TP HCM muốn mở rộng mạng lưới metro lên 255 km vào năm 2030,” VnExpress, 31/7/2026. [Trực tuyến]. Có tại: https://vnexpress.net/tp-hcm-muon-mo-rong-mang-luoi-metro-len-255-km-vao-nam-2030-5103453.html.

[10] “TP.HCM bổ sung 2 tuyến metro, nâng mục tiêu lên 255 km đến năm 2030,” Báo Đầu tư, 30/7/2026. [Trực tuyến]. Có tại: https://baodautu.vn/tphcm-bo-sung-2-tuyen-metro-nang-muc-tieu-len-255-km-den-nam-2030-d657762.html.

[11] “Mạng lưới metro TP HCM đến năm 2030,” VnExpress, 03/9/2026. [Trực tuyến]. Có tại: https://vnexpress.net/mang-luoi-metro-tp-hcm-den-nam-2030-5114144.html.

[12] Quốc hội, “Luật Phát triển đô thị,” Luật số 18/2026/QH16, Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 24/8/2026 tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, có hiệu lực từ 01/10/2026 (Điều 63), 2026.

[13] Thủ tướng Chính phủ, “Quyết định số 568/QĐ-TTg ngày 08/4/2013 phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch phát triển giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2020 và tầm nhìn sau năm 2020,” 2013.

[14] Bộ Chính trị, “Kết luận số 49-KL/TW ngày 28/02/2023 về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045,” 2023.

[15] Quốc hội, “Luật Đường sắt số 95/2025/QH15,” thông qua ngày 27/6/2025, có hiệu lực từ 01/01/2026.

[16] UITP, “Global Metro Figures 2024,” Statistics Brief, Brussels: International Association of Public Transport, 2025.

[17] UITP, “World Metro Figures 2018,” Statistics Brief, Brussels: International Association of Public Transport, 2018.

[18] R. Cervero and J. Murakami, “Rail and property development in Hong Kong: Experiences and extensions,” Urban Studies, vol. 46, no. 10, pp. 2019–2043, 2009. doi: 10.1177/0042098009339431.

[19] H. Suzuki, J. Murakami, Y.-H. Hong, and B. Tamayose, Financing Transit-Oriented Development with Land Values: Adapting Land Value Capture in Developing Countries. Washington, DC: World Bank, 2015. doi: 10.1596/978-1-4648-0149-5.

[20] “Tokyo Metro shares jump after stock exchange listing,” Railway Gazette International, 29/10/2024. [Trực tuyến]. Có tại: https://www.railwaygazette.com/urban/2024/10/29/tokyo-metro-shares-jump-after-stock-exchange-listing/.

[21] MTR Corporation Limited, “Annual Report 2023,” mục “Business Review: Hong Kong Transport Services; Hong Kong Property and Other Businesses,” Hong Kong, 2024. [Trực tuyến]. Có tại: https://www.mtr.com.hk/en/corporate/investor/2023frpt.html.

[22] Land Transport Authority of Singapore, “New Rail Financing Framework.” [Trực tuyến]. Có tại: https://www.lta.gov.sg/content/ltagov/en/who_we_are/our_work/public_transport_system/rail/new_rail_financing_framework.html.

[23] “Thailand plans single-owner rail model, buyback talks with BTS and BEM,” The Nation, 22/4/2026. [Trực tuyến]. Có tại: https://www.nationthailand.com/news/general/40065332.

[24] UITP, “Methodology: Performance of Indian Metro Rail Systems,” phụ lục của Knowledge Brief “Performance of Indian Metro Systems: Lessons for Upcoming Urban Rail Projects,” Brussels: International Association of Public Transport, 11/2021. [Trực tuyến]. Có tại: https://www.uitp.org/wp-content/uploads/sites/7/2025/04/India-Metro-Annexe.png.

[25] L. Xue and W. Fang, Rail Plus Property Development in China: The Pilot Case of Shenzhen. Washington, DC: World Resources Institute, 2017.

[26] “TP.HCM giao đơn vị làm chủ đầu tư thực hiện 7 tuyến metro dài 355 km trong 10 năm,” Tuổi Trẻ, 31/3/2025. [Trực tuyến]. Có tại: https://tuoitre.vn/tp-hcm-giao-don-vi-lam-chu-dau-tu-thuc-hien-7-tuyen-metro-dai-355-trong-10-nam-20250331144218522.htm.

[27] D. H. Pickrell, “A desire named streetcar: Fantasy and fact in rail transit planning,” Journal of the American Planning Association, vol. 58, no. 2, pp. 158–176, 1992. doi: 10.1080/01944369208975791.

[28] B. Flyvbjerg, M. K. Skamris Holm, and S. L. Buhl, “How (in)accurate are demand forecasts in public works projects? The case of transportation,” Journal of the American Planning Association, vol. 71, no. 2, pp. 131–146, 2005. doi: 10.1080/01944360508976688.

[29] B. Flyvbjerg, M. S. Holm, and S. Buhl, “Underestimating costs in public works projects: Error or lie?” Journal of the American Planning Association, vol. 68, no. 3, pp. 279–295, 2002. doi: 10.1080/01944360208976273.

[30] E. Goldwyn, A. Levy, E. Ensari, and M. Chitti, Transit Costs Project: Understanding Transit Infrastructure Costs in American Cities. New York: NYU Marron Institute of Urban Management, 2023.

[31] L. Bertolini, “Spatial development patterns and public transport: The application of an analytical model in the Netherlands,” Planning Practice and Research, vol. 14, no. 2, pp. 199–210, 1999. doi: 10.1080/02697459915724.

[32] A. Ibraeva, G. H. de Almeida Correia, C. Silva, and A. P. Antunes, “Transit-oriented development: A review of research achievements and challenges,” Transportation Research Part A, vol. 132, pp. 110–130, 2020. doi: 10.1016/j.tra.2019.10.018.

[33] UITP, “World Metro Figures 2021,” Statistics Brief, Brussels: International Association of Public Transport, 2022.

[34] Transit Costs Project, “Construction costs of urban rail projects worldwide (Transit Costs Database),” bản cập nhật 28/02/2026, New York: NYU Marron Institute of Urban Management, 2025. doi: 10.58153/9wnjp-kez15.

[35] T. Lê, “TP.HCM sẽ ưu tiên đầu tư thêm 2 tuyến metro,” VietnamFinance, 12/8/2026. [Trực tuyến]. Có tại: https://vietnamfinance.vn/tp-hcm-se-uu-tien-dau-tu-them-2-tuyen-metro-d148992.html.

[36] “TP.HCM sẽ phê duyệt hướng tuyến ba dự án metro trong tháng 8-2026,” Cổng thông tin điện tử Hội đồng nhân dân TP.HCM, 13/8/2026. [Trực tuyến]. Có tại: https://hdnd.hochiminhcity.gov.vn/tin-tuc/tin-tong-hop/tp-hcm-se-phe-duyet-huong-tuyen-ba-du-an-metro-trong-thang-8-2026.

[37] “TP.HCM khởi công thêm gần 140 km metro trong năm 2026,” Tuổi Trẻ, 05/7/2026. [Trực tuyến]. Có tại: https://tuoitre.vn/tphcm-khoi-cong-them-gan-140km-metro-trong-nam-2026-100260705184728752.htm.

[38] “Từ nay đến cuối năm 2026 khởi công thêm 4 tuyến metro, hướng tới 200 km đường sắt đô thị,” CafeF, 17/6/2026. [Trực tuyến]. Có tại: https://cafef.vn/tu-nay-den-cuoi-nam-2026-khoi-cong-them-4-tuyen-metro-huong-toi-200-km-duong-sat-do-thi-188260617085133098.chn.

[39] “Metro 175.000 tỷ đồng nối TP.HCM – sân bay Long Thành dự kiến khởi công tháng 9,” VTC News, 28/6/2026. [Trực tuyến]. Có tại: https://vtcnews.vn/metro-175-000-ty-dong-noi-tp-hcm-san-bay-long-thanh-du-kien-khoi-cong-thang-9-ar1026041.html.

[40] “Kỷ lục metro Bến Thành – Cần Giờ: 2 tháng đã xong điều kiện đầu tư,” Znews, 12/12/2025. [Trực tuyến]. Có tại: https://znews.vn/ky-luc-metro-ben-thanh-can-gio-2-thang-da-xong-dieu-kien-dau-tu-post1610625.html.

[41] “TP HCM khởi công metro có ga ngầm sâu 33 m,” VnExpress, 29/4/2026. [Trực tuyến]. Có tại: https://vnexpress.net/tp-hcm-khoi-cong-metro-co-ga-ngam-sau-33-m-5068222.html.

[42] “Áp dụng nghị quyết 188, TP.HCM sẽ chỉ định thầu tư vấn thẩm tra hồ sơ metro Bến Thành – Thủ Thiêm,” Tuổi Trẻ, 16/3/2026. [Trực tuyến]. Có tại: https://tuoitre.vn/ap-dung-nghi-quyet-188-tp-hcm-se-chi-dinh-thau-tu-van-tham-tra-ho-so-metro-ben-thanh-thu-thiem-20260316141206374.htm.

[43] “Metro số 2 TP Hồ Chí Minh chính thức khởi công, hẹn về đích quý 4/2030,” VTV, 15/01/2026. [Trực tuyến]. Có tại: https://vtv.vn/metro-so-2-tp-ho-chi-minh-chinh-thuc-khoi-cong-hen-ve-dich-quy-4-2030-100260115090703174.htm.

[44] “Liên danh Becamex – Thaco đề xuất nghiên cứu làm hai tuyến metro đi Bình Dương cũ,” Tuổi Trẻ, 06/4/2026. [Trực tuyến]. Có tại: https://tuoitre.vn/lien-danh-becamex-thaco-de-xuat-nghien-cuu-lam-hai-tuyen-metro-di-binh-duong-cu-20260406120809902.htm.

[45] “Cuộc đua làm metro, đường sắt của các ông lớn Vingroup, Thaco, Becamex, Sovico và Masterise,” CafeF, 05/12/2025. [Trực tuyến]. Có tại: https://cafef.vn/cuoc-dua-lam-metro-duong-sat-cua-cac-ong-lon-vingroup-thaco-becamex-sovico-va-masterise-188251205070720287.chn.

[46] “Việt Nam vừa lập kỷ lục tăng trưởng GDP thuộc nhóm cao top đầu thế giới,” CafeF, 06/01/2026. [Trực tuyến]. Có tại: https://cafef.vn/viet-nam-vua-lap-ky-luc-tang-truong-gdp-thuoc-nhom-cao-top-dau-the-gioi-188260106205813566.chn.

[47] “GDP 6 tháng đầu năm 2026 tăng 8,18%, cao nhất trong 15 năm,” VOV, 14/7/2026. [Trực tuyến]. Có tại: https://vov.vn/kinh-te/gdp-6-thang-dau-nam-2026-tang-818-cao-nhat-trong-15-nam-post1315063.vov.

[48] “Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc có 290.000 nhân sự, thuộc TOP 500 DN lớn nhất thế giới cùng THACO tham gia gói thầu xương sống tuyến metro Bến Thành – Tham Lương,” CafeF, 01/4/2026. [Trực tuyến]. Có tại: https://cafef.vn/tap-doan-duong-sat-trung-quoc-co-290000-nhan-su-thuoc-top-500-dn-lon-nhat-the-gioi-cung-thaco-tham-gia-goi-thau-xuong-song-tuyen-metro-ben-thanh-tham-luong-188260401160817229.chn.

[49] “Luật Đô thị đặc biệt cho TP.HCM: Mở rộng không gian phát triển,” Pháp Luật TP.HCM, 03/6/2026. [Trực tuyến]. Có tại: https://plo.vn/luat-do-thi-dac-biet-cho-tphcm-mo-rong-khong-gian-phat-trien-post911104.html.